รู้จักกับ terminal ของ linux

ช่วงนี้ไม่ค่อยได้เล่นอะไรที่จงเจาะกับ mint เท่าไร
เลยจะขออัพเดทเป็นความรู้ทั่วๆไป เบื้องต้นของ linux ก่อนแล้วกันนะครับ

linux แรกเริ่มเดิมที มาจาก text mode ล้วนๆ เลยนะครับ เมาส์นี้หมดประโยชน์ไปเลย เพราะไม่รู้จะไปลากไปคลิกอะไรตรงไหน การรับคำสั่งของระบบ มาจากการคีย์คำสั่งเป็นบรรทัดๆไป    ก่อนหน้านี้ windows ก็เริ่มมาจาก text mode แบบนี้เช่นกัน ที่รู้จักกันในชื่อของ MS DOS ต่อมาจึงเริ่มพัฒนามาเป็นแบบกราฟฟิก ที่ใช้เมาส์ได้แบบทุกวันนี้  พอเห็นว่า windows แบบนี้มันใช้งานง่าย ทาง linux ก็เลยพยายามจะพัฒนารูปแบบการแสดงผลของตัวเองบ้าง แบบที่ให้ user สามารถใช้งานได้ง่ายๆ เผื่อจะเพิ่มความนิยมในการใช้งานขึ้นมาบ้าง เพราะผู้ใช้งานปกติทั่วไป คงไม่มีใครอยากมานั่งจำคำสั่งเป็นร้อย option อีกเป็นพันของ linux สักเท่าไร

ใน windows รุ่นใหม่ๆที่เราใช้งานกัน ก็ยังมีแถมการใช้งานของ text mode มาให้ด้วย โดยจะรู้จักกันในชื่อของ command prompt หรือ cmd หรือ cmd.exe   เรียกใช้งานได้โดยการ พิมพ์ cmd ในช่อง run หลังจากที่กดปุ่ม start

 

หลังจากเรียกโปรแกรมสำเร็จ จะได้หน้าตางสี่เหลี่ยมดำๆประมาณนี้

นี้แหละครับ text mode ของ windows    จะมี prompt มารอรับคำสั่งเป็นบรรทัดๆไป อย่างที่บอก เมาส์ไม่มีประโยชน์อะไร นอกจากไว้ hi-light  แค่นั้น

อย่างไรก็ดี แม้ว่า windows จะแถม text mode มาให้ แต่ว่า ไอ่ตัวนี้ก็ค่อนข้างจะง่อยมากๆ ทำอะไรไม่ค่อยได้ เพราะโปรแกรมส่วนใหญ่ก็ไปทำเป็นแบบกราฟฟิกซะหมดแล้ว ส่วนหนึ่งเพราะตัว windows นี้ก้าวมาทางนี้ได้สักพักใหญ่ๆแล้ว เลยจะเน้นพัฒนาทางนั้นซะเป็นหลัก คำสั่งของ text mode ก็จะมีแค่ไม่กี่คำสั่ง เพิ่มเติมจากก่อนๆหน้ายุคเริ่มต้นมาไม่มากนัก

ต่างจาก linux    เพราะตระกูลนี้ เขาโตมาทาง text mode มาก่อน เรียกได้ว่า สามารถใช้ text mode นี้คีย์คำสั่งได้แทบทั้งหมด แม้การใช้งานในปัจจุบันจะเป็นไปในแบบกราฟฟิกเหมือน windows แต่ว่าสำหรับผู้ใช้งานที่พอมีความรู้หน่อย ก็จะยังชอบการใช้งาน    text mode นี้อยู่ดี รวมถึงผมด้วยเนื่องจากหลายๆครั้ง การพิมพ์คำสั่งที่เรารู้อยู่แล้วหรือใช้บ่อยๆ มันก็รวดเร็วกว่าการคลิ๊กเมาส์สำหรับเปิดหน้าต่างโน้นนี้หลายๆครั้งครับ  ก้อาจจะแล้วแต่ความสะดวกของใครของมันแล้วกันครับ สำหรับตัวรับคำสั่งของ text mode นี้ ในตระกูลลีนุกซ์นี้จะเรียกว่า terminal ครับ สามารถเข้าถึงได้ง่ายๆ โดยที่มุมล่างซ้ายของหน้าจอจะมีปุ่มเมนู กดไปแล้วก็ไล่หาโปรแกรมที่ชื่อว่า terminal ก็จบแล้วครับ ง่ายๆไหมครับ 555 ที่บอกอย่างนี้ก็เพราะว่าหน้าจอของแต่ละตัวมันไม่เหมือนกันครับ ผมก็ไม่รู้จะอธิบายให้ครอบคลุมยังไง ยกตัวอย่าง ถ้าเป็น Linux Mint ที่ผมใช้งานก็เปิดเมนูมาก็เจอเลยครับ แต่ถ้าเป็นตัวอื่น ตระกูลอื่นก็อาจจะต้องไล่หาจาก accessories หรือ system tools อะไรทำนองนั้นก่อนครับ

ในบางตระกูล เราสามารถคลิ๊กขวาที่พื้นที่ว่าง แล้วเลือกเปิด terminal ขึ้นมาได้เหมือนกันครับ

ในหน้าของ terminal ก็จะเป็นประมาณรูปด้านบนนี้แหละครับ  ส่วนจะทำอะไรได้บ้าง เดี๋ยวเรามาว่ากันต่อวันหลังครับ

ทำให้ Linux Mint สามารถ Install Software โดย Software manager

ถ้าเครื่องที่เพิ่งติดตั้งเสร็จใหม่ๆ เลย แล้วมาใช้ตัว Software Manager เพื่อติดตั้งโปรแกรมเลย มันจะติดตั้งไม่ได้    โดยจะแสดง Progress Bar ให้ดีใจเล่นว่าเหมือนจะติดตั้งได้ แต่ !!! สักแปปหนึ่งมันก็จะหายไป  ทำใหม่ก็เหมือนเดิม รีสตาร์ตก็แล้วก็ไม่ได้


ทำอย่างไรดีล่ะ ???


ตอบว่า ก่อนอื่น คุณจำเป็นต้องรัน apt-get update ซะก่อน เพื่อให้มันรู้ว่าจะไปหา source ได้จากที่ใด หลังจาก update เสร็จเรียบร้อยแล้ว ลอง install program ใหม่ก็ควรจะได้แล้วละครับ

ทำให้ linux mint โหลด bit torrent ได้ (จาก thepiratebay)

เมื่อวานอยากโหลดบิตมากมาย แต่เจ้า mint ที่ใช้อยู่ดันไม่สามารถซะนี้
อาการ - เวลากด link download torrent ไปแล้ว firefox ที่มากับมินท์พยายามจะเปิดลิงค์ แต่ดันไม่รู้จะจัดการกับ โปรโตคอลที่ชื่อว่า magnet อย่างไร ขึ้นข้อความมาสารภาพว่า มันไม่รู้จัก magnet

อันที่จริงปัญหานี้ไม่ได้เกิดจาก linux mint แต่อย่างใด แต่เกิดจากตัว firefox เอง ที่ไม่รู้จะจัดการกับ magnet อย่างไร บังเอิญว่าเว็บที่ผมจะโหลดก็มีแต่ลิงค์นี้ให้โหลดซะด้วยสิ (เว็บอ่าวสลัด) วิธีแก้ก็ง่ายๆ ครับ แค่บอกให้มันรู้ว่าเวลาเจอลิงค์ magnet ให้จัดการอย่างไร

1. ที่ firefox พิมพ์ว่า about:config เพื่อมาที่หน้าจอปรับแต่งค่าของ firefox มันจะมีคำเตือนก็ไม่ต้องสนใจครับ เราจะเข้า ไมงั้นก็ไม่ได้ปรับกันพอดี
2. คลิ๊กขวาตรงบริเวณที่มันมีลิสต์ต่างๆเยอะๆ เราจะสร้าง parameter ของเราเองบ้าง คลิ๊กขวาแล้วก็เลือก New -> Boolean ครับ ถ้าไม่มีเมนูที่ว่า ก็อาจจะกดผิดที่ครับ ลองเปลี่ยนไปคลิ๊กที่อื่นดู
3. ที่ช่อง Name ใส่เป็น network.protocol-handler.expose.magnet ครับ แล้วก็OK
4. ที่ช่องต่อมา เลือกเป็น false

เสร็จแล้วก็ปิดหน้าคอนฟิกนี้ได้เลยครับ แล้วลองโหลดลิงค์ magnet ใหม่อีกครั้ง ถ้าถูกต้องมันจะต้องถามเราว่าจะให้ใช้อะไรเปิด ให้ไล่หาที่ /usr/bin/transmission-gtk ก็เป็นอันเสร็จครับผม

ตั้งภาษาไทยให้คีย์ยอร์ดในมินท์ ( Linux Mint)

หลังจากที่ต้ดตั้งตัวลีนุกซ์มินท์ไปแล้ว สิ่งแรกที่หลายๆคนจะทำ แน่นอนว่าต้องเป็นทำให้มันพิมพ์ภาษาไทยได้ เนื่องจากเราอยู่ในประเทศไทย ที่ใช้ภาษาไทยเป็นภาษาแม่ แม้ว่าเราจะเรียนภาษาอังกฤษกันมันแต่เด็ก แต่จะให้ใช้ภาษาอังกฤษตลอดกันเลยก็ไม่ค่อยจะสะดวกทั้งคนพิมพ์คนอ่าน

เข้าเนื้อหาวิธีการกันเลยดีกว่า

ที่มุมล่างซ้าย ของหน้าจอ จะเป็นที่เก็บเมนูต่างๆ เหมือนปุ่ม start ของ windows ที่เราๆท่านๆคุ้นเคยกันดี ลองกดไปดูแล้วมันก็จะโชว์เมนูต่างๆที่ใช้งานได้


  มีสองวิธีในการเรียกใช้งานโปรแกรมต่างๆ 1. เอาเมาส์ไล่หา โดยเมนูของตัวมินท์นี้จะจัดกลุ่มไว้ เป็นระบบระเบียบดีเลยครับ แต่อาจจะมีปัญหาสำหรับบางโปรแกรมที่เราไม่รู้ว่ามินท์มันไปจัดให้อยู่ในกลุ่มไหน    กับวิธีที่ 2. ใช้การค้นหาโดยในช่อง search เราก็พิมพ์ไปเลยว่าต้องการใช้งานโปรแกรมอะไร เหมือนๆปุ่ม ค้นหาของ windows 7 เลยครับ ไม่รู้ว่าใครลอกใคร  แต่อันนี้จะดีกว่าหน่อยตรงที่หาว่าโปรแกรมนั้นๆ ยังไม่มีการติดตั้ง มันก็จะเสนอคำแนะนำมาให้เรา เช่นจะค้นหาใน google หรือ จะให้มินท์ทำการติดตั้งโปรแกรมให้เลยหรือไม่   

อธิบายเมนูพอเป็นแนวทางแล้ว ต่อไปโปรแกรมที่เราจะใช้ติดตั้งคีย์บอร์ดให้ใช้ภาษาไทยได้คือ keyboard ครับ  ถ้าหาไม่เจอก็พิมพ์คำว่า keyboard ไปที่ช่อง search เลยครับ เจอแน่นอน

หลังจากเรียกโปรแกรม keyboard มาได้แล้ว จะมีหน้าตาตามรูปนี้เลยครับ


ถ้าได้หน้าตาอย่างรูปข้างบนมาได้ ก็ยินดีด้วยครับ   เรามาได้ครึ่งทางแล้ว  เหลืออีก 2-3 คลิ๊กก็เสร็จแล้วครับ
ต่อมาไปที่ แทบ Layouts จะได้ดังรูป   จะเห็นว่าโดยเริ่มต้นแล้ว จะมีแค่ภาษา English ที่โผล่หน้ามาให้เราเห็น


ให้เรากด ที่ปุ่ม Add เลยครับ ต่อมาจะแสดงหน้าต่างว่าจะเพิ่มคีย์บอร์ดภาษาอะไร ก็เลือกหา Thailand ของเราแล้วก็จัดการ แอด ได้เลยครับ

เท่านี้ก็เป็นอันจบกระบวนการเพิ่มคีย์บอร์ดภาษาไทยให้แก่มินท์ของเราแล้ว
แต่ว่าแอดแล้วยังไง เวลาจะเปลี่ยนภาษาทำอย่างไรล่ะ ?
ไม่ยากเลยครับ ที่แทบ layout นี้ มองมากลางๆ ค่อนมาล่างหน่อยจะเจอกับปุ่ม option ครับ กดไปปุ๊ปก็จะเจอกับหน้าต่างใหม่โผล่ขึ้นมาให้เราตั้งค่าโน้นนี่นั่นได้ ไล่ๆดูจะมีอยู่ค่าหนึ่งชื่อว่า Key(s) to change layout เราใช้ค่านี้แหละครับ จัดการว่าจะให้มันเปลี่ยนรูปแบบคีย์บอร์ดเป็นภาษาอังกฤษหรือไทย โดยเราเลือกได้ว่าจะเปลี่ยนเมื่อกดปุ่มอะไร   ตัวอย่างจากรูปนี้จะเป็นว่าใช้ปุ่ม alt กับ ctrl กดพร้อมกับเพื่อเปลียนภาษาครับ  ชอบแบบไหนก็เลือกได้เลยครับ   เลือกได้มากกว่าหนึ่งรูปแบบด้วย เมื่อได้ตามต้องการแล้วก็ close ปิดได้เลยครับ






แค่นี้ก็เป็นอันจบครบถ้วนกระบวนความการเปลี่ยนภาษาและเพิ่มคีย์บอร์ดภาษาไทยในลีนุกซ์มินท์แล้วครับผม